محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
290
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
ادرار نموده : مرّصاف چهار درهم ؛ پودنه كوهى ، چهار درهم ؛ مويز منقّى ، پانزده درهم ؛ سداب خشك و ابهل ، هر يك هشت درهم ؛ زهرهء گاو ، به قدر سرشتن . [ 795 ] فرزجه جهت اخراج جنين زنده و مرده و مشيمه و عسر ولادت و علت رجا ، به غايت مؤثر است و قاتل جنين : جاوشير ، خربق سياه و مرّ ، بالسوية با بسرشند . [ 796 ] فرزجه جهت ادرار نمودن حيض ، مجرب است : فرفيون را نرم سائيده و بر پنبه آلوده و استعمال نمايند . [ 797 ] فرزجه جهت گشودن حيض و اخراج جنين زنده و مرده ، به غايت مؤثر است و مجرب دانستهاند : عصارهء قثاء الحمار ، هفت قيراط در زهرهء گاو حل نموده ، بر لتهايى كبود بردارند . [ 798 ] فرزجه كه در غايت جذب و تنقيه است ، جهت اخراج جنين و مشيمه بىعديل است ، منقول از تذكره : عصارهء قثاء الحمار ، سداب ، شحم حنظل ، مازريون ، اشق ، بخور مريم و مويزج با عسل فرزجه سازند و اين ، قاتل جنين است . [ 799 ] فرزجه جهت تحليل اورام صلبه : موم ، پيهء اردك و پيهء مرغ ، از هر يك سه ؛ مقل ازرق ، خطمى و تخم كتان ، هر يك ، يك با عسل يا با فلوس خيارشنبر بسرشند . [ 800 ] فرزجه جهت قطع خون حيض و ازالهء قروح و عفونت و رطوبات سائلهء رحم : گلنار ، شبّ يمانى ، سرمه ، كاغذ سوخته ، زيرهء كرمانى كه در سركه خيسانيده باشند و گل ارمنى پرورده به سركه ، بالسوية با آب برگ بيد يا آب گشنيز يا به آب مطبوخ مازو بسرشند . [ 801 ] فرزجه كه جهت قطع حيض عديل ندارد ، منقول از جامع : شب يمانى ، نيم دانگ ؛ بزر البنج ، يك دانگ و افيون ، نيم دانگ . [ 802 ] فرزجهء ديگر ، در قطع خون حيض : مازوى سوخته ، دمالاخوين ، برگ مورد ، گل ارمنى و گل سرخ ، بالسوية از حرير گذرانيده ، پوست انار ترش را نيم كوب كرده ، طبخ نمايند تا مهرا شود و قدرى پشم را با آب او تر كرده و با ادويهء مسحوقه آغشته ، حمول كنند . [ 803 ] فرزجهء ديگر ، كه به غايت قوى است : مرداسنگ ، زاج ، گلنار ، گل ارمنى ، گل مختوم و سرمه بالسوية . [ 804 ] فرزجه كه اعانت بر حمل نمايد ، بسيار مؤثر است : مرّصاف ، چهار ؛ ايرسا و سرگين